Bij het lezen van het nieuws van vandaag: "Stress groeit bij werknemers: Integrale aanpak nodig" valt het me op dat (werk)stress niet meer alleen wordt gezien als een werkgerelateerd probleem. Stress gaat namelijk over zoveel meer dan werkdruk. Het gaat over mensen met een overbelast zenuwstelsel die in de overleefmodus zitten. Waarom zijn ze aan het overleven?

Ik denk dat stress vaak heeft te maken met verwachtingen. Verwachtingen van mensen zelf. Verwachtingen van hun omgeving. We zijn zo gewend dat alles voorradig is. We zijn niet meer gewend aan schaarste. Als we de dokter bellen, willen we dat die gelijk beschikbaar is. Het is voor mensen moeilijk te begrijpen dat ze moeten wachten, terwijl ze met één klik op de knop de bestelde boodschappen in 10 minuten voor de deur kunnen laten afleveren.

In deze snelle maatschappij zijn we het wachten verleerd. Als ik vroeger een brief op de bus deed, werd die binnen drie dagen bezorgd. Als de ontvanger dezelfde dag reageerde en mij een brief terug stuurde, had ik binnen een week een reactie. Een week!

Toen er nog geen internet was, hoefde ik enkel te kiezen uit de producten die in de winkel voorradig waren. Ik hoefde mijn hoofd niet te breken over alle keuzes die mogelijk waren, omdat ze gewoonweg niet binnen mijn bereik lagen.

Met al het streven naar efficiëntie is onze leefwereld ook heel complex geworden. We moeten veel meer keuzes maken. We vinden dat we van alles op de hoogte moeten zijn. Efficiëntie zou tot levensgemak moeten leiden. Volgens mij leidt efficiëntie op de werkvloer vaak naar de neiging tot controle. In elektronische systemen waarin alles meetbaar is, willen we zoveel mogelijk inzichtelijk maken. Zo heb ik op plekken in de zorg gewerkt waar ik elke 5 minuten van mijn werkzaamheden moest verantwoorden. Dat koste mij elke dag extra tijd aan het einde van mijn werkdag. De plekken waar de werkdruk toeneemt: gezondheidszorg, onderwijs en openbaar bestuur zijn de plekken waar alle processen steeds meer gestroomlijnd zijn. Mensen die goed zijn in het zorgen voor anderen, moeten nu ook goed zijn in het invullen van formulieren en vragenlijsten. Heel veel vragenlijsten! Ze moeten elektronische systemen volgen die niet altijd aansluiten bij hun denkwijzen. Vanwege de efficiëntie is in deze systemen namelijk weinig ruimte voor creativiteit, want creativiteit is niet meetbaar.

Ik heb geen pasklare oplossing voor stress. Daarvoor zijn de uitdagingen te complex. Ik had nu natuurlijk een heel versimpeld model over stress moeten presenteren om daar een goede marketingstrategie op los te kunnen laten, zodat ik met mijn oplossing subsidie zou kunnen aanvragen 😉

Stress is een maatschappelijke uitdaging. Dat hoeven werkgevers niet alleen op te lossen. Dat kunnen we samen oplossen. Mindfulness is een handige vaardigheid om bewuster en aandachtiger te leven. Lost mindfulness stress op? Nee, het helpt je omgaan met stress en dát helpt stress verminderen. Met de volgende tips kun je daarin de eerste stappen zetten:

Beoefen geduld

• Wacht eens in de rij van de kassa in plaats van de zelfscankassa te nemen als je haast hebt. Sta vervolgens stil bij wat haast eigenlijk is: wat gebeurt er in jouw lijf, het denken en je gemoedstoestand als je haast hebt? Wat gebeurt er met de haast als je erbij stilstaat?
• Wacht drie ademhalingen, voordat je de telefoon opneemt.
• Wacht op een reactie in plaats van erom te vragen als je vindt dat iemand niet snel genoeg op jouw e-mail of WhatsApp bericht reageert.

Beoefen schaarste

• Koop pas iets nieuws als het op is.
• Ga voor het kopen van een nieuw product naar één winkel of webshop. Wat ervaar je? Is er de behoefte naar meer (opties/informatie)? Heb je misschien opeens tijd over?
• Toon begrip als het blijkt dat een zorgverlener niet gelijk beschikbaar is.

Beoefen medemenselijkheid

• Besef je dat ieder mens net als jij een mens is met gevoel en zorgen. Iemand die net als jij fouten mag maken.
• Vraag de ander eens hoe het écht met hem/haar/hen gaat.
• Ontlast jezelf én de ander. Ruil taken en maak gebruik van andermans krachten: vraag de ander of die iets voor jou kan doen waar hij/zij/hen goed in is, zodat jij iets voor hem/haar/hen kunt doen waar jij goed in bent.