Angst in troebele tijden

Suzan Onstenk-Peeters • 28 februari 2021

Hetzijn troebele tijden. Een tijd waarin het lastig is om dingen helder te zien.Toch denken veel mensen dat ze zij het zeker weten. Zij weten hoe het in elkaarzit en anderen zien het niet helder.  Politieke leiders komen met oplossingen om deze Coronacrisis het hoofd tebieden. De ene kiest voor veiligheid en laat zich leiden door angst voor watdit virus kan aanrichten. Bang om het verkeerde te doen, wordt er voor controlegekozen met als gevolg strenge maatregelen. Een andere politicus zou liever zien dat alle touwtjes worden losgelaten. Weerterug naar het oude vertrouwde. Ook geleid door angst. Een diepgewortelde angstom de vrijheid voorgoed kwijt te raken.


In mijn mindfulnesstraining leerde ik ooit dat keuzes gebaseerd op angst ervooral voor zorgen dat je in je automatisch patroon schiet. Dat je eenautomatische reactie geeft die niet altijd handig is. Dus het vergroten vanangst bij anderen, omdat jezelf bang bent, zorgt niet voor rust in desamenleving. Daarnaast leerde ik tijdens die training dat iedereen de wereld bekijkt vanuit zijeigen raamwerk (referentiekader). Wat betekent dat ik nooit precies begrijp wat jij denkt envoelt. Ik kan wel een inschatting maken van hoe jij iets beleeft. Daarnaast weten we meer niet dan wel. Het niet-weten zorgt bij mensen vaak voor een gevoel van onbehagen. We hebben liever een antwoord voor onze zorgen dan dat we erkennen dat we het even niet weten. Hoe is dat voor jou?


Ik wil oproepen tot rust enachterover leunen. Juist in deze tijden waarin politieke leiders in hunverkiezingsstrijd dingen roepen om jouw angst aan te wakkeren en vervolgensverkondigen dat zij de antwoorden voor jouw zorgen paraat hebben. Kom eens lekker zitten in een stoel. In een comfortabele houding. Volg de in-en uitademing.  Neem de tijd om de adem de ruimte te geven in je lichaam.Luister vanuit deze houding eens naar wat er nu echt door anderen wordt gezegd.Niet alleen naar de woorden, maar eerst eens naar de manier waarop ze spreken.Spreken ze gecontroleerd, snel, kalm, spontaan of ingestudeerd? Voel wat dit doetmet jouw adem. Wordt de adem kalm of versnelt de adem? Kijk dan eens naar degezichtsuitdrukking van de spreker. Wat zie je? Energie, vermoeidheid,gespannenheid, ontspanning? Wat doet dit met de adem? Luister dan naar de inhoudvan de woorden. Hoe stroomt de adem nu? Wat ervaar je verder? Hoe voelt je lijf? Gespannen, ontspannen? Hoe verloopthet denken? Snel, chaotisch, rustig? Hoe voel je je? Ervaar je angst, boosheid,verdriet, blijdschap, trots? Jouw ervaringen kunnen anders zijn dan de beperkte opties die ik hier gegeven heb. Het kan ook zijn dat wat je ervaart geen naam heeft. Dat is het helemaal prima.


Met aandacht luisteren, kan nieuwe inzichten geven. Het geeft zicht op wat joutriggert. Van welke ademstroom, lichamelijke sensatie, gedachte of emotie ga jij"aan"? Wat doe je hier vervolgens mee? Reageer je gelijk en schiet jedus in een automatisch patroon? Of laat je even bezinken wat je zojuist heeftgeraakt en kies je bewust voor een vervolgstap?

Deel deze blog:

Blog Suzan

door Suzan Onstenk-Peeters 6 september 2026
Ik wilde leren klokkijken, omdat ik een horloge wilde. Ik wist precies welke. Die met zo’n kleurig bandje. Vanaf het moment dat ik een horloge had, werd ik me bewust van tijd. Opeens werd ik op een bepaalde tijd ergens verwacht. Herken je dat? Nog vijf minuten buiten spelen. Om half vijf thuis zijn. Kijken of je het snelheidsrecord naar school fietsen kon verbeteren. Te laat komen. Straf krijgen, omdat je te laat was. De tijd ging een steeds belangrijkere rol in mijn leven spelen. Ook in mijn werk. Ik werkte op werkplekken waar ik elke vijf minuten moest verantwoordden met codes. Ik kreeg commentaar van collega’s als mijn behandelingen uitliepen. Mijn strijd met de tijd werd een oorlogvoering. Een combinatie van een slecht gevoel voor tijd als ik met mijn aandacht helemaal in het moment was, in combinatie met een omgeving die me daar op afrekende, zorgde ervoor dat ik wel keurig op tijd kwam. Alleen was mijn energielevel gezakt tot ver onder het vriespunt door alle energie die ik had verbruikt om aan de verwachting van op tijd komen te voldoen. In plaats van te kunnen rekenen op mijn creatieve brein dat out-of-de-box oplossingen bedacht, veranderde ik in iemand die om herhaling vroeg, met zijn hoofd nog bij het vorige onderwerp zat en daar een vraag over stelde. Ik zei dingen als: “Wacht even. Je gaat te snel. Ik kan je niet volgen. Kun je dat nog een keer herhalen?”. De tijdsdruk zoog mijn hoofd leeg. Het lag natuurlijk niet aan de tijd. Die was niet anders geworden dan voor ik een horloge was gaan dragen. Het lag aan mijn relatie met tijd: Op tijd is goed. Te laat is fout. Natuurlijk is het fijn als iedereen op tijd is. Dat vind ik zelf ook. Alleen is dat voor sommige mensen lastiger dan voor anderen. Juist als ze zo hun best doen om op tijd te komen om niet opnieuw een afwijzing te ontvangen, is de zoveelste opmerking of dichte deur een nieuwe faalervaring. Ik bedacht me laatst dat ik zelf ook best streng ben als het over de starttijd van mijn lessen gaat. Niet op tijd is een dichte deur. Te vroeg trouwens ook. Ik vertel mijn deelnemers niet dat ik meermaals een yogales miste, omdat ik voor een dichte deur stond ;-) Dit besef maakt dat ik het nu anders doe. In mijn lessen is later komen geen probleem. Het is overbodig om “”sorry, sorry, sorry” te zeggen bij binnenkomst om vervolgens in alle haast je tas uit te pakken om de gemiste tijd in te halen. Verdraagzaamheid voert de boventoon. Laat zijn is geen verstoring voor de rest van de groep, maar enkel een omstandigheid die bij het leven hoort. Zodat je je ook welkom voelt op dagen waarop er vanalles tegenzit. In een groep waarin je het gevoel hebt dat je goed genoeg bent. Dat je er sowieso bijhoort. Dat je welkom bent precies zoals je bent. Een groep waarin mindfulness in elk aspect van de lessen aanwezig is. Wil je dit ook ervaren? We mediteren elke week samen in de balansgroep. Op dinsdag in Eindhoven en op woensdag in Valkenswaard. Voel je welkom: www.onsrustpunt.nl/proefles !
door Suzan Onstenk-Peeters 31 augustus 2026
Je rent maar door. Je hebt behoefte aan een pauze. Je hebt alleen nog zoveel te doen. Wat zou je graag uit die ratrace stappen. Alleen hoe dan? Het antwoord is eigenlijk heel eenvoudig: stoppen met rennen. Ik hoor je denken: "Ja Suzan, maar zo makkelijk is dat niet." Ik ken het gevoel ook: dat hoofd dat je steeds zit op te jagen. Dat zorgt dat je door blijft rennen. Je wil het wel anders, maar je hebt het gevoel dat je geen keus hebt. Net als nu. Eigenlijk wil je al stoppen met lezen. De tekst wordt te lang. Je raakt verveeld. Je aandacht glijdt al door naar het volgende. Blijf nog even hier. Weersta de drang naar de volgende prikkel. Lees nog even door. Neem de tijd. "Tijd? Welke tijd? Ik heb altijd tijd tekort," hoor ik je denken. Ondertussen blijf je maar doorrennen. Jij wil toch uit die ratrace? Ik nodig je uit om te stoppen. Niet gelijk nu, maar op dinsdagavond. Dan help ik je op de pauzeknop te drukken. Vanaf dinsdag 1 september start ik namelijk met een meditatiegroep in Eindhoven: de balansgroep. Wees niet bang dat ik je een uur in stilte laat zitten. Ik begeleid je. Stap voor stap. Je hoeft er niets voor te kunnen. Het enige wat ik jou vraag is om een uurtje vrij te maken. Neem die eerste stap om uit die ratrace te komen. Je kan op elk moment instappen. Ga de de uitdaging aan? Meld je dan nu aan: www.onsrustpunt nl/proefles . Ik zie je graag dinsdag!
door Suzan Onstenk-Peeters 17 augustus 2026
Herken je de neiging om alles goed te willen doen? In mijn training krijg ik vaak de vraag hoe je nu precies moet mediteren. Degene die hem stelt, is meestal niet tevreden zijn over zijn meditatievaardigheden. Er wordt benoemd dat er afleiding was, vermoeidheid en gedachten. Er wordt gevonden dat er meer, langer of beter geoefend had moeten worden. Veel oordelen over wat er anders zou moeten. Ik herken de wens om dingen te verbeteren. Ze komen vaak voor bij mensen met een gretige werkhouding, gedrevenheid en motivatie om het goede te doen. In plaats van de aanmoediging om nog harder te werken, nodig ik je uit om achterover te leunen. Om minder te doen. Om een dag niet te oefenen. Om af te wijken van jouw strakke planning. Dat schuurt in het begin, totdat je kennis maakt met mildheid. Dan komt er verzachting in jouw hardwerkende houding. Dan komt er ruimte en ontstaat er rust. Niet omdat rust het doel is wat bereikt moet worden. Enkel als gevolg van de kennismaking met de zachte kant die er ook in jou is. Dan gaat het meer vanzelf. Minder star en meer vloeiend. Met het loslaten van oordelen wordt ook de rem meer losgelaten. Er ontstaat weer meer ruimte in jouw lijf, hoofd & leven. Wil je ook ervaren wat mindfulness voor jou kan betekenen? Dan maak ik graag kennis met je tijdens mijn workshop mindfulness: Uit je hoofd! op 24 of 25 augustus in mijn nieuwe ruimte in Eindhoven. Meld je nu gelijk aan!
door Suzan Onstenk-Peeters 1 juli 2026
Mindfulness is opmerkzaamheid, maar wat is dat precies, opmerkzaam zijn? Mindfulness leg ik graag uit aan de hand van een voorbeeld: Stel, je loopt over straat. Iemand passeert je en botst tegen jouw schouder aan. Hoe reageer je? … Je mag er even over nadenken. … Misschien heb je geen pasklaar antwoord. Het hangt af van meerdere factoren: hoe moe je bent, hoe je dag verlopen is, hoe je je voelt, hoeveel je aan je hoofd hebt, wat jouw ervaringen zijn met ongewenste aanrakingen. Je interpreteert de situatie op een dag waarop je je relaxt voelt meestal anders dan op een dag waarop je gespannen bent. Het ene moment reageer je misschien met: “Kan gebeuren, geen probleem.” en een ander moment: “Hé, kun je niet uitkijken?!” Mindfulness traint je een buffer te creëren tussen wat er gebeurt en jouw reactie. Ook op moeilijke of stressvolle momenten. Door in plaats van automatisch, juist bewust te reageren. Zoals in deze situatie op te merken wat er precies gebeurt, bijvoorbeeld: Ik word (emotioneel) geraakt door de actie van de ander. Ik was al moe en het komt nu extra hard binnen. Ik mag geraakt zijn. Ik vind het niet fijn als iemand zo lomp doet. Dit mag ik onprettig en lomp vinden. Vervolgens sta je kort stil om te beseffen wat het gedrag van de ander met jou doet (bijvoorbeeld: mijn hart zit in mijn keel; ik ben geschrokken). Dan geef je een bewuste reactie. Misschien zeg je dan wel: “Ik ben van je geschrokken!” Intern kunnen er dus best oordelen zijn. Dat is helemaal oké. Je neemt ze waar en erkent ze. Door die erkenning kunnen ze rusten. Je neemt ze dus niet mee in de reactie naar de ander. Dat noemen we in mindfulness: niet-reactief zijn. Wanneer je vanuit deze niet-oordelende houding op de ander reageert, doet dat ook iets met de ander. Misschien zegt die persoon wel: “Ik ook.” of “Sorry, ik was in gedachten.” Mindfulness gaat dus over bewustwording. Het gaat over stilstaan. Over met je volle aandacht aanwezig zijn in het moment. Het leert je om met een open blik te kijken naar de mooie en minder mooie momenten in het heden. Je verhouden tot wat er zich afspeelt in je leven. Het leert je om meer veerkrachtig te zijn op moeilijke momenten. Wil je nog meer te weten komen over mindfulness? Op maandagavond 13 juli en 10 augustus 2026 kun je de workshop mindfulness volgen. Daarin beantwoord ik al jouw vragen en laat ik je ervaren wat mindfulness is. Er is nog plek voor jou: meld je nu aan . Ik ontmoet je graag!
door Suzan Onstenk-Peeters 26 maart 2024
Waarom werkstress niet op de werkvloer opgelost kan worden.
door Suzan Onstenk-Peeters 22 maart 2020
Vrijgevigheid in tijden van de Corona-crisis.
door Suzan Onstenk-Peeters 13 maart 2019
De oorzaak van onze overspannen maatschappij.
door Suzan Onstenk-Peeters 19 oktober 2018
Tijd maken voor mindfulness.
door Suzan Onstenk-Peeters 6 mei 2018
Het verlangen naar stilte; de onrust en rust die de stilte kan brengen.
door Suzan Onstenk-Peeters 28 februari 2018
Omgaan met verwachtingen en teleurstellingen.